Banana with an Idea

R. Mutt signeerde BANANA WITH AN IDEA. Beperkte oplage, 2022.

Honderd jaar conceptuele kunst in een notendop. In 1917 werd een readymade met de titel Fountain geweigerd voor een tentoonstelling in New York.

Fountain is een horizontaal geplaatst urinoir, gesigneerd R. Mutt, waarschijnlijk door Elsa von Freytag-Loringhoven. Marcel Duchamp, die erom bekend is geworden, stelt de vraag: wanneer is iets kunst, of mag een readymade eenvoudig kunst heten? Fountain geldt als het begin van de conceptuele kunst en werd in 2004 verkozen tot het invloedrijkste kunstwerk van de twintigste eeuw.

Herstellende van een longontsteking op het eiland Capri bedacht Joseph Beuys in 1985 zijn Capri Battery. Het voorwerp, een lamp met een stekker die in een citroen steekt, in een houten doos met een aanwijzing van Beuys (vervang de batterij na 1000 uur), werd verkocht.

Beperkte oplage van 200. Het beginsel is het gebruik van de natuur als ecologisch verantwoorde brandstof.

Het sluit aan bij Beuys’ belangstelling voor energie en de milieubeweging, en bij de grens tussen natuur en cultuur. In 2019 kwam Maurizio Cattelan met een banaan, met ducttape aan de muur geplakt: Comedian, oplage van drie.

Cattelan zei dat de banaan een banaan moet voorstellen. Het concept bevat aanwijzingen en tekeningen voor het ophangen van het werk.

Een eeuw geleden begon het met R. Mutt en de kunstvraag. Ruim vijftig jaar geleden theoretiseert Beuys met zijn conceptuele kunst alles, en onlangs maakt Cattelan van zijn concept een grap (Comedian).

Banana with an Idea herstelt de eer van R. Mutt, de anonieme kunstenaar, en spiegelt bekende kunstenaars die regelmatig wegkomen met openlijk plagiaat. Nu blijkt dat de met tape geplakte banaan van Cattelan al eerder bestond, maakt dat hem zelf tot Comedian.

Uit Fountain komt geen water. De readymade stelt een fontein voor.

Banana with an Idea is daarentegen geen readymade meer: de banaan is van beton. Anders dan de Capri Battery doet deze lamp het wel.